Terugblik op het Jaarcongres
Bijna 400 bezoekers woonden ons Jaarcongres 2025 bij, dat plaatsvond op woensdag 1 oktober. We hadden een vol programma met inspirerende sprekers: Kim Putters (voorzitter SER), Remy Gieling (AI expert), Beatrice de Graaf (hoogleraar UU), Anne Vermeulen (voorzitter PensioenLab), Danse Sonneveld (voorzitter SPD), Alfred Slager (hoogleraar VU), Jochem Dijckmeester (divisiedirecteur DNB), Joanne Kellermann (voorzitter PFZW) en natuurlijke onze voorzitter Ger Jaarsma. En dit allemaal onder leiding van onze dagvoorzitter Lotte Sluiter.
Klaar voor de toekomst?!
De wereld om ons heen verandert in hoog tempo. Geopolitieke spanningen, technologische ontwikkelingen en maatschappelijke verwachtingen dagen bestuurders uit. Ze vragen om wendbaarheid, visie en veerkracht. Als pensioensector staan we midden in die beweging. Fondsen zijn volop bezig met de transitie naar een nieuw stelsel. Maar wat gebeurt er daarna?
Tijdens het Jaarcongres 2025 van de Pensioenfederatie op woensdag 1 oktober hebben we daarom samen vooruitgekeken. Wat betekent de toekomst voor pensioenfondsen? Hoe blijven we stabiel én innovatief in een wereld vol onzekerheden? En hoe blijven we communiceren op een manier die eerlijk, begrijpelijk én betrokken is?
Inspirerende keynotes, actuele kennissessies en gesprekken die verder keken dan vandaag; dat waren belangrijke ingrediënten voor deze bijzondere dag. We verkenden samen de impact van technologie, geopolitiek, governance en maatschappelijke verantwoordelijkheid – allemaal onder de paraplu van het centrale thema: Klaar voor de toekomst?!
Wil je het nog eens beleven? Bekijk de video-impressie en de fotogalerij. De presentaties zijn terug te vinden per kennissessie.
Video-impressie Jaarcongres 2025
Fotogalerij Jaarcongres 2025
De (geo)politieke impact op asset safety
De ontwikkelingen in de wereld dwingen alle partijen in de keten om op een andere manier naar risicomanagement te kijken. Heb jij je kijk op risicomanagement al aangepast aan deze ontwikkelingen en de huidige transitie?
Zie hier de presentatie.
Meten is weten – het beheren en monitoren van transitie- en fysieke klimaatrisico’s en CO2-emissies in de portefeuille
Meten is weten. Een van de grootste uitdagingen voor Nederlandse pensioenfondsen is het waarborgen van de kwaliteit van ESG-data als input voor huidige en toekomstgerichte klimaatrisicoanalyses. Daarnaast rijst de vraag hoe de CO₂-prestaties van de beleggingsportefeuille effectief beheerd en gemonitord kunnen worden. Een expert van Aladdin Climate laat zien zij pensioenfondsen ondersteunen bij het sturen op huidige en toekomstige klimaatrisico’s en het houden van toezicht, onder meer via geavanceerde analyses en geautomatiseerde CO₂-rapportages.
The changing face of ESG: How Trump & Trumpism impacts Sustainable Investing
We zullen vijf belangrijke ontwikkelingen bespreken:
- De anti-ESG-retoriek van Trump bereikt ook Europa
- Aanhoudende sterke vraag van Europese beleggers naar verschillende graden van Paris Alignment, voornamelijk gedreven door de politieke agenda van de EU
- De EU begint met ‘vereenvoudiging’ en ‘deregulering’, met name binnen enkele te belastende duurzaamheidsinitiatieven
- De koerswijziging van 180 graden van de EU op het gebied van defensie-uitgaven leidt tot het verdedigen van het verdedigbare: de duurzaamheid van de defensiesector
- Duurzaam beleggen in Europa versus de VS: sterk uiteenlopende impact op financiële prestaties
Toekomstscenario’s voor de pensioensector na de WTP transitie
Fondsbestuurders zijn erg druk met de Wtp-transitie. In alle drukte is het lastig de mentale ruimte te vinden om na te denken over strategische keuzes, terwijl de veranderende markt daar nu al wél om vraagt. Er ontstaat tenslotte een nieuwe werkelijkheid die kan leiden tot andere verhoudingen tussen de spelers in de pensioenmarkt; tot verschuivende paradigma’s en prioriteiten voor pensioenfondsen, PUO’s en verzekeraars. Voor iedere bestuurder in de pensioensector staan nu dan ook twee kernvragen centraal:
- Hoe ontwikkelt de pensioensector zich op de middellange termijn (2028-2035)?
- Wat zijn de grootste strategische dilemma’s waar onze organisatie voor komt te staan?
Reden voor Deloitte om een aantal toekomstscenario’s uit te werken. Deze scenario’s kunnen helpen om strategieën te evalueren en/of meerdere strategische keuzes te toetsen. In deze interactieve sessie presenteren we op een speelse wijze vier toekomstscenario’s voor de pensioensector voor de periode 2028 – 2035 en vragen we je mee te denken op basis van jouw inzichten.
Zie hier de presentatie.
Pensioenuitvoering van de toekomst – Trends in deelnemerbediening
De pensioensector staat aan de vooravond van ingrijpende veranderingen. Tijdens deze interactieve werksessie neemt IG&H je mee in een inspirerende verkenning van de pensioenuitvoering van de toekomst. Wat betekenen technologische innovaties, veranderende klantverwachtingen en internationale ontwikkelingen voor de manier waarop we pensioenen organiseren en uitvoeren? Welke rol spelen commerciële dienstverleners en hoe kijken zij naar de ontwikkelingen in de pensioenmarkt ?
Op basis van onze brede ervaring schetsen we een toekomstbeeld waarin digitalisering, datagedreven werken en klantgerichtheid centraal staan. We gaan ook in op de veranderende rol van fondsen en welke mogelijkheden er zijn om ook in de toekomst zoveel mogelijk te ontzorgen en pensioenwaarde te maximaliseren.
Naast een inspirerende presentatie tonen we een demonstratie van een toekomstgerichte deelnemerbediening . Je krijgt een concreet beeld van hoe technologie en innovatie kunnen bijdragen aan een wendbare en toekomstbestendige uitvoering en deelnemerbediening Deze sessie biedt bestuurders waardevolle inzichten en praktische handvatten om strategisch richting te geven en stappen te ondernemen.
Laat je verrassen door de mogelijkheden van morgen – en ontdek hoe je vandaag al stappen kunt zetten richting de pensioenuitvoering van de toekomst.
Zie hier de presentatie.
Denk mee over de onderzoeksagenda van twee nieuwe hoogleraren van SPO Nyenrode
In deze kennissessie presenteerden beide hoogleraren zichzelf en hun onderzoeksagenda aan de pensioenwereld. Daarbij stond de rol van pensioenfondsen in de verduurzamingstransitie centraal, evenals investeringen in start- en scale-ups en het identificeren, analyseren en oplossen van problemen om de transitie te helpen versnellen. Ook kwamen onderzoeksvragen aan bod als: hoe behouden pensioenfondsen hun licence to operate en hoe ga je om met de preferenties van deelnemers? Het doel? Een onderzoeksagenda opstellen die draagvlak onder bestuurders van pensioenfondsen heeft en de relevantie om de praktijk een stap vooruit te helpen
Heb je de sessie gemist, maar wil je toch je input geven ten behoeve van de onderzoeksvragen? Op de landingspagina vind je een dubbelinterview met beide hoogleraren én de link waar je jouw bijdrage kunt leveren. Klik hier.
Zie hier de presentatie.
Van verplichting naar vertrouwen: keuzebegeleiding in het nieuwe pensioenstelsel
TJIP is dé innovatiepartner voor financieel dienstverleners en helpt pensioenfondsen om klaar te zijn voor de Wet Toekomst Pensioenen (WTP). De WTP vereist effectieve en schaalbare keuzebegeleiding zonder advies te geven. Tijdens deze sessie verkent TJIP hoe datagedreven technologieën, waaronder algoritmes en AI, pensioenfondsen helpen deelnemers pensioeninzicht en begeleiding te bieden. We bespreken kansen en uitdagingen én wat dit betekent voor de relatie tussen pensioenfondsen en deelnemers.
Zie hier de presentatie.
De collectieve uitkeringsfase in de praktijk: van complexe regels naar heldere communicatie
Het eerste bij TKP aangesloten fonds is inmiddels overgegaan naar de collectieve uitkeringsfase binnen het nieuwe pensioenstelsel. Maar hoe vertaal je de complexe regels uit de AmvB naar een uitvoerbaar en begrijpelijk proces? In deze sessie laten we zien hoe we de berekeningen behapbaar maken met behulp van de ‘uitkeringsratio’. We bespreken ook hoe solidariteitsreserve (ORTEC-variant), spreiding en inkoop/toetreding in samenhang werken. Daarnaast geven we concrete handvatten om dit complexe geheel begrijpelijk en transparant naar deelnemers te communiceren.
Zie hier de presentatie.
De (geo)politieke impact op asset safety
De ontwikkelingen in de wereld dwingen alle partijen in de keten om op een andere manier naar risicomanagement te kijken. Heb jij je kijk op risicomanagement al aangepast aan deze ontwikkelingen en de huidige transitie?
Zie hier de presentatie.
Effectief bijsturen in de SPR en FPR onder de Wtp
Wat verandert er na dag één in de praktijk in het beleggingsproces binnen de SPR en de FPR? Wat betekent de periode na ‘invaren’ voor de sturing op beleggingen? Met antwoord op vragen als:
- Hoe ontwikkel je een effectief en navolgbaar proces voor bijsturing?
- Maatstaven voor sturing: welke indicatoren, parameters of scenario’s zijn geschikt om beleidskeuzes te evalueren?
- Interactie met wettelijke toetsing: hoe verhouden beleidskeuzes zich tot de wettelijk verplichte risicohoudingstoets?
Zie hier de presentatie.
Keuzebegeleiding en (gen) AI: het gebruik van kunstmatige intelligentie om de kwaliteit van keuzebegeleiding te verbeteren
Dax Kuijs en Pim Willemse vertellen je in deze sessie meer over hoe Blue Sky Group (gen) AI inzet om deelnemershoogwaardige keuzebegeleiding te bieden. Geen verhalen over de toekomst, maar echte praktijkvoorbeelden. Tijdens deze sessie gaan we daarnaast graag met elkaar in gesprek over vragen als: hoe zet je AI op een verantwoordelijke manier in? En wat is de impact van de FIDA in relatie tot keuzebegeleiding en mogelijke AI oplossingen?
Zie hier de presentatie.
Geopolitiek en Beleggingsbeleid – lessen uit WOI en WOII
Geopolitieke risico’s zijn in recente jaren fors toegenomen, zowel economisch als militair. Denk aan de oorlog in Oekraïne, het conflict in het Midden-Oosten, de herverkiezing van Donald Trump, en toenemende spanningen tussen de VS en China.
Ook De Nederlandsche Bank heeft ‘geopolitieke ontwikkelingen’ als focusgebied bestempeld voor de financiële sector in 2025-2028.
Deze presentatie behandelt de performance van aandelen, rente, inflatie, staatsschuld en goud gedurende de eerste en tweede wereldoorlog, met lessen voor de huidige beleggingsomgeving.
Zie hier de presentatie.
Navigating Regulatory Shifts: The Trump Administration’s SEC and Its Impact on European Institutional Investors
This panel explores how U.S. regulatory shifts under the Trump administration impact the sustainability goals of European institutional investors. As ESG priorities face headwinds, shareholder and derivative litigation have become key tools for promoting corporate governance and aligning investment portfolios with fiduciary duties. We will examine how pension funds are using litigation to advance sustainability, what lessons can be learned from U.S. investors, and how these strategies fit into the evolving transatlantic investment landscape.
Artikel: Shareholder Litigation: wat en waarom?
Een interview met Marcel Jeucken (SustFin BV) en Nico Minerva (Labaton Keller Sucharow LLP) over de betekenis van shareholder litigation, recente ontwikkelingen en de relevantie voor pensioenfondsen.
Wet Toekomst Pensioenen
De essentie van samenwerking tussen de ketenpartners. Dankzij de SIVI werkgroep van de Pensioenfederatie is ten behoeve van de WTP een geruime mate van standaardisatie tot stand gekomen. Hierdoor zijn ketenpartners steeds meer op elkaar aangewezen.
Wat zijn de gevolgen hiervan?
Gedurende dit panel willen wij de ‘lessons learnt’, prioriteiten en toekomstvisie in de samenwerking tussen Pensioenfondsen, PUO’s, Fiduciaire managers en Custodians onder de aandacht brengen.
Zie hier de presentatie.
(Be)sturen onder SPR
De uitvoering van het nieuwe pensioencontract, ook in combinatie met andere trends en ontwikkelingen, vraagt om een evaluatie van de aansturing en governance van het pensioenfonds. Ben jij als bestuur(der) voorbereid op jouw toekomstige rol? Past de huidige strategie en governance van jouw pensioenfonds ook nog na de implementatie van de WTP? In deze kennissessie geven wij inzichten en praktische handvatten om als bestuurder regie te houden in een veranderend speelveld.
Zie hier de presentatie.
De collectieve uitkeringsfase in de praktijk: van complexe regels naar heldere communicatie
Het eerste bij TKP aangesloten fonds is inmiddels overgegaan naar de collectieve uitkeringsfase binnen het nieuwe pensioenstelsel. Maar hoe vertaal je de complexe regels uit de AmvB naar een uitvoerbaar en begrijpelijk proces? In deze sessie laten we zien hoe we de berekeningen behapbaar maken met behulp van de ‘uitkeringsratio’. We bespreken ook hoe solidariteitsreserve (ORTEC-variant), spreiding en inkoop/toetreding in samenhang werken. Daarnaast geven we concrete handvatten om dit complexe geheel begrijpelijk en transparant naar deelnemers te communiceren.
Zie hier de presentatie.
Netspar Monitor Deelnemerservaringen
De Netspar Monitor Deelnemerservaringen is opgezet om de ervaringen van deelnemers voor, tijdens, en na de transitie te monitoren. Tijdens deze sessie krijgt u informatie over hoe de monitor waardevolle inzichten kan geven in de bekendheid met en sentiment ten aanzien van de nieuwe pensioenregels, het bereik en de waardering van communicatie over de nieuwe regels, en het vertrouwen van deelnemers. We gaan daarnaast dieper in op de mogelijkheden tot benchmarking, en leggen uit hoe vervolganalyse de verbanden tussen de verschillende metrics kan blootleggen.
Zie hier de presentatie.